Jęki uwięzionych. Dudniacz – Dr hab. Anna Gruszczyńska-Ziółkowska, prof. UW

Jęki uwięzionych. Dudniacz – Dr hab. Anna Gruszczyńska-Ziółkowska, prof. UW

Anna Gruszczyńska-Ziółkowska, dr hab., prof. UW w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego, prowadzi badania z zakresu antropologii muzyki. Większość prac poświęca amerykanistyce (archeologiczne instrumenty kultury Nasca, kroniki hiszpańskie XVI i XVII wieku, ikonografia muzyczna, tradycyjna muzyka andyjska). W polu jej zainteresowań znajdują się wybrane zagadnienia z zakresu psychoakustyki, takie jak świadectwa archaicznych doświadczeń 

Co gra, a co nie, czyli góralskie grzechotki i skarbonki – Katarzyna Tatoń

Co gra, a co nie, czyli góralskie grzechotki i skarbonki – Katarzyna Tatoń

Ludowe instrumentarium ziem górskich jest bardzo rozbudowane, a muzyka bogata w brzmienia. Jednak równolegle z rozwiniętymi instrumentami i tradycjami muzycznymi funkcjonują też dźwięki o innym charakterze, produkowane przez proste narzędzia dźwiękowe, na przykład z gliny. W grupie właśnie takich narzędzi znajdują idiofony: gliniane grzechotki, a także skarbonki, które pomimo całkiem niemuzycznego przeznaczenia, w określonych warunkach społecznych 

Zagadnienie horyzontu pejzażu dźwiękowego w świetle zabytków archeologicznych -Dr hab. Anna Gruszczyńska-Ziółkowska, prof. UW

Zagadnienie horyzontu pejzażu dźwiękowego w świetle zabytków archeologicznych -Dr hab. Anna Gruszczyńska-Ziółkowska, prof. UW

O pejzażu dźwiękowym mówi się ostatnio wiele. Za szkołą Schafera przyjmuje się, że w przeciwieństwie do przestrzeni współczesnej, nasyconej akustycznymi efektami obocznymi technicznej czy wręcz przemysłowej działalności człowieka, tzw. „dawne czasy”, podobnie jak środowisko naturalne, reprezentują wysoki stopień czystości środowiska i jednoznaczności sygnałów. Analiza dźwięków obiektów archeologicznych wskazuje, że w przeszłości istotnym aspektem pejzażu 

Poszukiwanie brzmienia przeszłości – Dr inż. Ireneusz Czajka

Poszukiwanie brzmienia przeszłości – Dr inż. Ireneusz Czajka

Dźwięk od zawsze był ważnym elementem świata otaczającego człowieka. Wykorzystywany przede wszystkim jako nośnik informacji stał się w pewnym momencie ludzkiej historii zjawiskiem rozpatrywanym w kategoriach estetycznych. Nie wiemy dokładnie kiedy i w jaki sposób do tego doszło, ale od tej chwili narzędzia służące do wydawania przyjemnych dla ucha dźwięków zaczęły być użytkowane na coraz szerszą skalę. 

Zapomniane dźwięki z gliny: grzechotki archeologiczne – Katarzyna Tatoń

Zapomniane dźwięki z gliny: grzechotki archeologiczne – Katarzyna Tatoń

Świat dźwięków jest integralną częścią życia każdego społeczeństwa. Jest wszechobecny, niezależnie od miejsca i czasu. Percepcja słuchowa to jedna z podstawowych funkcji psychofizycznych człowieka. Najprostsze elementy aktywizujące postrzeganie mają związek właśnie z zakresem brzmieniowym. Omawiając pejzaż brzmień, z jakim miały do czynienia społeczeństwa przedhistoryczne, dźwięk należy poddać analizie w szerokim kontekście społecznym, kulturowym, 

Instrumenty wykopaliskowe jako podstawa dla ustalania diachronii systemu muzycznego – Maciej Rychły

Instrumenty wykopaliskowe jako podstawa dla ustalania diachronii systemu muzycznego – Maciej Rychły

W swoim wystąpieniu zwracam uwagę na możliwość wykorzystania budowy wykopaliskowych aerofonów dla poznania systemu muzycznego istniejącego w przeszłości. W geometrii wczesnośredniowiecznych fletów, pozyskanych w trakcie systematycznych badań archeologicznych przechowana jest wiedza dotycząca dźwięków przeszłości. Można ją poznać poprzez zbudowanie grających replik i odtworzenie dawnych technik wykonawczych. Maciej Rychły – muzyk, psycholog, 

Rekonstrukcja i re-konstrukcja archeologicznych instrumentów muzycznych – Dr hab. Anna Gruszczyńska-Ziółkowska, prof. UW

Rekonstrukcja i re-konstrukcja archeologicznych instrumentów muzycznych – Dr hab. Anna Gruszczyńska-Ziółkowska, prof. UW

Wśród zabytków archeologicznych niewielki jest odsetek instrumentów muzycznych (narzędzi dźwiękowych), które zachowane są w doskonałym stanie, nieuszkodzone. To zazwyczaj instrumenty niewielkich rozmiarów, wykonane z trwałych materiałów, najczęściej mające charakter depozytów grobowych lub ofiarnych. Skrajnie odmiennymi zabytkami są drobne szczątki, rozpoznawane jako fragmenty instrumentów dzięki doświadczeniu badaczy, ale także dzięki 

Rekonstrukcja ale jaka? Omówienie istotnych niedomagań obecnych rekonstrukcji fizycznych w oparciu o rekonstrukcje numeryczne – Dr inż. Ireneusz Czajka

Rekonstrukcja ale jaka? Omówienie istotnych niedomagań obecnych rekonstrukcji fizycznych w oparciu o rekonstrukcje numeryczne – Dr inż. Ireneusz Czajka

Istnienie przedmiotów stanowiących przejawy kultury materialnej można podzielić na okres konstrukcji, eksploatacji i destrukcji. Przedmioty o szczególnym znaczeniu często też podlegają rekonstrukcji. Etap konstruowania rozumiany współcześnie jako działalność koncepcyjna prowadząca do opracowania fizycznej postaci przedmiotu jest ściśle związany z jego planowaną funkcją. Zazwyczaj postępowanie konstruktora przebiega według pewnego ustalonego algorytmu: 

Znaczenie danych źródłowych dla (re)konstrukcji archeologicznego instrumentu muzycznego  – Anna Rudawska

Znaczenie danych źródłowych dla (re)konstrukcji archeologicznego instrumentu muzycznego – Anna Rudawska

Gęśle opolskie to instrument, który budzi wśród muzykologów wielkie emocje. Przede wszystkim dlatego, iż nie przypominają one na pierwszy rzut oka instrumentów, które znane są z terenów Wielkiej Brytanii, Niemiec czy Nowogrodu Wielkiego. Instrumenty opolskie są jednak nadal uważane za najstarsze znane polskie chordofony. Dzięki współpracy muzykologów, archeologów oraz innych specjalistów coraz więcej 

Metody rekonstrukcji i ich wpływ na cechy dźwięku glinianych grzechotek archeologicznych – Katarzyna Tatoń

Metody rekonstrukcji i ich wpływ na cechy dźwięku glinianych grzechotek archeologicznych – Katarzyna Tatoń

Gliniane grzechotki, podobnie jak pozostałe zabytki archeologiczne, są materialnymi śladami działalności człowieka w przeszłości. Zdeponowane najczęściej w ziemi lub pod wodą, narażone są na uszkodzenie lub zniszczenie w wyniku działania sił przyrody i człowieka: wszelkiego rodzaju prac budowlanych, związanych z uprawą ziemi, ale także spowodowanych brakiem ostrożności czy stosowaniem nieprofesjonalnych metod podczas ich wydobywania. 

Braciszek fletów Christiana IV? Wstępna identyfikacja zabytku z Muzeum Śląska Cieszyńskiego – Aleksandra Gruda

Braciszek fletów Christiana IV? Wstępna identyfikacja zabytku z Muzeum Śląska Cieszyńskiego – Aleksandra Gruda

Referat poświęcony został hipotezom dotyczącym identyfikacji zabytku ze zbiorów Muzeum Śląska Cieszyńskiego – pięknemu fletowi podłużnemu z ciosu mamuta. Omówienie budowy oraz archeologicznego kontekstu jego odnalezienia stanowić będzie punkt wyjścia do rozważań na temat możliwości jego interpretacji. W trakcie wystąpienia poruszone zostaną wątki ikonografii oraz zbliżonych pod względem budowy innych zabytków. Aleksandra Gruda, studentka 

Rekonstrukcja fletu cieszyńskiego z ciosu mamuta – Marta Pakowska

Rekonstrukcja fletu cieszyńskiego z ciosu mamuta – Marta Pakowska

W 2012 roku do Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie trafił flet prosty zachowany w bardzo dobrym stanie. Kolejne badania pokazały, że materiał z którego został wykonany to cios mamuta. Materiał ten jest bardzo podatny na suche powietrze i niestety nie udało się go zabezpieczyć w porę przed wysychaniem. Flet bardzo szybko uległ deformacji. Chcąc pokazać pierwotny wygląd fletu 

Modelowanie sprzężenia pola akustycznego i pola przepływu na przykładzie fletu ze zbiorów Muzeum Śląska Cieszyńskiego – Daniel Adamczyk

Modelowanie sprzężenia pola akustycznego i pola przepływu na przykładzie fletu ze zbiorów Muzeum Śląska Cieszyńskiego – Daniel Adamczyk

Przedmiotem badań niniejszego referatu jest wykorzystanie wybranych metod obliczeniowej mechaniki płynów (ang. CFD) oraz obliczeniowej aeroakustyki (ang. CAA) w celu stworzenia modelu sprzężenia pola akustycznego i pola przepływu we flecie historycznym pochodzącym ze zbiorów Muzeum Śląska Cieszyńskiego. W początkowych rozważaniach zostaną przedstawione wybrane zagadnienia i narzędzia wykorzystywane w dziedzinie obliczeniowej mechaniki płynów oraz aeroakustyki. 

Funkcje litofonów nigeryjskich jako odniesienie i propozycja interpretacji funkcji litofonów sudańskich – Natalia Arciszewska

Funkcje litofonów nigeryjskich jako odniesienie i propozycja interpretacji funkcji litofonów sudańskich – Natalia Arciszewska

Referat dotyczy badań nad litofonami sudańskim, znajdującymi się w zbiorach Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. W związku z ograniczonymi źródłami, pomagającymi odkryć funkcje litofonów w Sudanie, w niniejszej pracy punktem odniesienia będą litofony nigeryjskie. Występują one w ogromnych ilościach w Nigerii Północnej, a informacje, które posiadamy na ich temat mogą być dobrym punktem odniesienia i propozycją do interpretacji litofonów 

Muzykolog w muzeum archeologicznym – Dr hab. Anna Gruszczyńska-Ziółkowska, prof. UW

Muzykolog w muzeum archeologicznym – Dr hab. Anna Gruszczyńska-Ziółkowska, prof. UW

Podstawową lekturą, która od dziesiątków lat wprowadza nas w świat rodzimych muzycznych zabytków archeologicznych są „Instrumenty muzyczne na ziemiach polskich” Włodzimierza Kamińskiego. Jedną z intencji stworzenia projektu badawczego pt. „Archeologiczne instrumenty muzyczne w polskich zbiorach muzealnych” (grant NPRH, realizacja w Instytucie Muzykologii UW) było uzupełnienie czy też – zwyczajnie – uaktualnienie pracy Kamińskiego przez ponowne 

Grzechotki archeologiczne jako pierwsze instrumenty gliniane znane z terenów Polski. Stan badań – Katarzyna Tatoń

Grzechotki archeologiczne jako pierwsze instrumenty gliniane znane z terenów Polski. Stan badań – Katarzyna Tatoń

Materiały źródłowe, dotyczące najwcześniejszych faz rozwoju muzyki w Polsce, czyli czasów prehistorycznych, mają charakter wyłącznie archeologiczny. W przeciwieństwie do świata antycznego kultur Bliskiego Wschodu, Egiptu, Grecji i Rzymu, które posiadają liczne, bogato udokumentowane źródła, informacje o najdawniejszych śladach rozwoju kultury muzycznej na obszarze Europy Środkowej są bardzo skromne i opierają się niemal 

Komputacyjne metody rekonstrukcji zabytków archeologicznych – Marta Pakowska

Komputacyjne metody rekonstrukcji zabytków archeologicznych – Marta Pakowska

Skanowanie trójwymiarowe znane jest w archeologii nie od dziś. Tak naprawdę nie sama technologia skanowania jest istotna w przeprowadzeniu jakichkolwiek badań, ale sama metodologia opracowania danych, pozyskana z tego procesu. W zależności od rodzaju przyjętej metody skanowania 3D (tomografia komputerowa, skanowanie laserowe, skanowanie światłem białym, fotogrametria) uzyskane dane wymagają odpowiedniego podejścia. Prowadzenie interdyscyplinarnych badań na pograniczu archeologii, 

Przegląd współczesnych metod badania aerofonów w archeomuzykologii – Aleksandra Gruda

Przegląd współczesnych metod badania aerofonów w archeomuzykologii – Aleksandra Gruda

W trakcie referatu przedstawione zostaną współczesne metody badania aerofonów w archeomuzykologii. Ich opis powstał na podstawie dostępnej literatury, informacji pochodzących z 15. Sympozjum Grupy Badawczej ICTM oraz doświadczeń z prac w ramach grantu „Archeologiczne instrumenty muzyczne w polskich zbiorach muzealnych” (MNiSW/Narodowy Program Rozwoju Humanistyki nr 11H 13038282 pod kierownictwem dr hab. Anny Gruszczyńskiej-Ziółkowskiej, prof. UW). Celem wystąpienia 

Wykopaliskowe aerofony z terenu Polski – Maciej Rychły

Wykopaliskowe aerofony z terenu Polski – Maciej Rychły

Maciej Rychły – studiował psychologię w poznańskim Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza, był także wykładowcą tej uczelni, pracownikiem Wydziału Nauk Społecznych przy Instytucie Psychologii. Zrezygnował jednak z kariery naukowej, żeby poświęcić się muzyce i poszukiwaniom kulturowym. Jak sam to określił: „ruszył w drogę szukając spotkań i brzmień”. Przewędrował polskie, ukraińskie i bałkańskie Karpaty nawiązując kontakty i przyjaźnie z ludowymi artystami, 

Muzyka na morzach. Instrumenty na pokładach statków w świetle badań archeologicznych – Paweł Litwinienko, Aleksandra Łyczywek

Muzyka na morzach. Instrumenty na pokładach statków w świetle badań archeologicznych – Paweł Litwinienko, Aleksandra Łyczywek

Muzyka i instrumenty muzyczne towarzyszyły człowiekowi na każdym kroku, także na przemierzających oceany statkach i okrętach. Służyły one nie tylko zapełnianiu wolnego czasu, którego na morzu było tak niewiele, ale spełniały także funkcję narzędzi sygnalizacyjnych i ceremonialnych, porządkujących życie marynarzy oraz ułatwiających im pracę: mowa tu między innymi o dzwonach okrętowych czy gwizdkach bosmańskich; w charakterze niezwykłych instrumentów postrzegać można